pograniczne i przezgraniczne eksperymenty,.... Absurdystyczne Misterium Mortis, szaleństwa sztuki

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Samuel Barclay Beckett. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Samuel Barclay Beckett. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 20 lipca 2009

Samuel Barclay Beckett

Samuel Barclay Beckett (ur. 13 kwietnia 1906 w Foxrock k. Dublina, Irlandia, zm. 22 grudnia 1989 w Paryżu, Francja) – irlandzki dramaturg, prozaik i eseista, tworzący początkowo w języku angielskim, a od roku 1945 w języku francuskim. Jeden z twórców teatru absurdu. Jego powieści są pozbawiane tradycyjnej narracji, utrzymane w klimacie skrajnego pesymizmu i podkreślające bezsens ludzkiej egzystencji.

Grób pisarza na paryskim cmentarzu Montparnasse
Urodził się w Irlandii w rodzinie protestanckiej. Studiował filologię romańską w Trinity College, gdzie potem przez jakiś czas wykładał, jednakże Irlandia, atmosfera domu rodzinnego, potem zaś śmierć ojca (1933) wpędziły go w depresję nerwową i ostatecznie Beckett osiadł w Paryżu. Brał czynny udział we francuskim ruchu oporu. W 1969 r. został uhonorowany literacką Nagrodą Nobla, której nie odebrał osobiście.

Postać ojca pojawia się w jego utworach mityzowana lub nawet deifikowana, matka zaś w kontekście gorzkim i ironicznym (w życiu była zimną bigotką).

Na studiach Becketta fascynowała filozofia: Kartezjusz, George Berkeley, Henri Bergson, Arthur Schopenhauer; klasyka francuska i włoska, poezja francuska: Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Guillaume Apollinaire, Marcel Proust. Był wyznawcą i pomocnikiem Jamesa Joyce'a.
Jego świadomość artystyczną skrystalizowały doświadczenia choroby i samotności. Poza tym trudno wpisać go w jakiś prąd literacki, był tak zwaną "osobistością odrębną". Beckett to typ myśliciela – poety oddanego zagadce i antynomiom bytu oraz próbom ich artykulacji. Zajmowały go głównie kwestie egzystencjalne, problemy etyczne i poznawcze. W swej istocie dzieło Becketta to imitacja świata stworzona w materii prostego języka – dla Becketta ważniejsza była treść. Takie podejście wyrasta z duchowości Becketta, który przeżywał ból egzystencji, niepokój metafizyczny, ponadto był bardzo wrażliwy na cierpienie, z drugiej strony pełen był pasji poznawczej, miał analityczny umysł i wolę dojścia do istoty rzeczy. Nie mógł się pogodzić ze swoim istnieniem, brakowało mu fundamentalnej zgody na życie. Buntował się przeciwko byciu.

Beckett czuł się spokrewniony ze "skrzywdzonymi i poniżonymi", czuł się bratem wszystkich poniżonych, miał duszę wyrzutka i kloszarda. Był bardzo aktywny społecznie oraz politycznie – występował przeciwko totalitaryzmowi; ostro przeciwstawiał się prześladowaniom politycznym na świecie; wspierał także więźniów politycznych. Duchowa łączność pisarza z ludźmi odrzuconymi znajduje swój wyraz w fakcie, iż miał on w zwyczaju komunikować się przy pomocy lusterka z więźniami z sąsiadującego z jego mieszkaniem więzienia. Nie wyrażał zgody na wystawienie swoich sztuk w Republice Południowej Afryki w czasach apartheidu; protestował także przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce. Nigdy nie wykorzystywał swojego wielkiego talentu dla celów komercyjnych - żył bardzo ubogo.

Warto dodać, że jako bardzo skromny człowiek, sam nigdy nie doceniał własnej twórczości, uznając ją wręcz za marginalną.

Bohaterowie jego dzieł zadają sobie pytania zasadnicze o sens życia oraz o miejsce człowieka na ziemi (podobnie jak u Alberta Camusa, czy Antona Czechowa). Tymczasem świat przedstawiany przez Becketta, zdaje się być niedookreślony, gdzie czas i miejsce w zasadzie nie odgrywają roli; dramaturg pokazuje w ten sposób, że świat i natura interesują go, jako ogólny kontekst, w którym rozgrywa się dramat jednostki - samotnego, wyobcowanego człowieka. Nawet wówczas, gdy ten świat przedstawiony może za chwilę ulec zagładzie i zostać pogrzebany pod stertą odpadków cywilizacji (Beckett miał złe doświadczenia z cywilizacją amerykańską – działała na niego przytłaczająco), jego bohaterom nadal towarzyszy jakaś absurdalna i niepojęta, bo nieuzasadniona racjonalnie wiara oraz nadzieja – i to właśnie, jak twierdził artysta, odróżnia ich od zwierząt.

Beckett swoje dzieła tłumaczył z angielskiego na francuski i odwrotnie. Tłumaczenia te były jednak dość swobodne, w związku z czym różne wersje językowe zawierają pewne różnice. Oprócz sztuk teatralnych pisał słuchowiska radiowe, spektakle telewizyjne, a nawet scenariusz filmowy. Niektóre sztuki reżyserował samodzielnie. Interesującą analizę twórczości dramaturgicznej Samuela Becketta z perspektywy Misterium Mortis daje Dariusz Piotr Klimczak w książce Śmiertelnicy. Teatr absurdu Samuela Becketta w przestrzeni Misterium Mortis[1], wydanej w 100-lecie urodzin autora Czekając na Godota, pisząc, m.in.„
Twórczość Samuela Becketta znamionuje chorobę kondycji ludzkiej, która nie przezwyciężyła lęku, to swoiste panaceum na „byt i bycie”, wsączające się w każdą tkankę, w każdą komórkę. Aplikowane w odpowiednich dawkach może się stać: albo lekarstwem, albo trucizną. Dla beztroskiego przedstawiciela epoki postmodernizmu, „człowieka przechodnia”, „człowieka zabawy”, „człowieka zmacdonaldyzowanego”, konsumującego i żyjącego w „świecie-hipermarkecie”, teatr Becketta jest dobrą terapią szokową. Powinien wstrząsnąć jego miałkim, bezrefleksyjnym jestestwem, uderzyć po twarzy, zmusić do dystansu wobec nieustannego „przeżuwania”, powiedzieć jasno i wyraźnie: „Dość! Przestań żuć swoje papki!”

Ciekawym elementem biografii dramaturga, jest fakt możliwej pomyłki daty urodzin; Beckett sam zawsze twierdził, że urodził się 13 kwietnia w Wielki Piątek. Metryka wystawiona w miesiąc później podaje datę majową. Ale mitologia związana z tą podawana przez artystę datą jest specyficzna - "13tka" trzeciego miesiąca i zbliżające się ukrzyżowanie Mesjasza (Wielki Piątek)były aluzjami i podtekstami do których wielokrotnie w swej twórczości wracał. Niewymierny tragizm wszelkich poczynań człowieka[3].
Play by Samuel Beckett Part 1

Play by Samuel Beckett Part 2

Remember to watch Part 2!! http://www.youtube.com/watc... Play is a play by Samuel Beckett. It was written between 1962 and 1963. This is a version directed by Anthony Minghella for Beckett on Film...