pograniczne i przezgraniczne eksperymenty,.... Absurdystyczne Misterium Mortis, szaleństwa sztuki
poniedziałek, 20 lipca 2009
jarmark -Jarmark Becketta Co łączy Samuela Becketta, Jamesa Joyce'a i Charliego Chaplina?
Jarmark Becketta
Co łączy Samuela Becketta, Jamesa Joyce'a i Charliego Chaplina?
Odpowiedzi na to pytanie udziela wystawa w paryskim Centrum Pompidou - piszą Dana Thomas i Paweł Sztarbowski w tygodniku Newsweek Polska.
«Dwóch mężczyzn czekających pod drzewem na kogoś, kto nigdy się nie pojawia, kobieta zanurzona do pasa w kopcu ziemi, niewidomy mężczyzna przyszpilony do wózka - to obrazy, które każdy bez trudu kojarzy z Samuelem Beckettem [na zdjęciu] i jego najsłynniejszymi utworami - "Czekając na Godota", "Szczęśliwymi dniami" i "Końcówką". Wszystko wskazuje na to, że twórczość wielkiego dramaturga udało nam się na dobre zbanalizować, ograniczając ją do paru scen-wytrychów. Tymczasem wystawa w paryskim Centrum Pompidou (czynna do 25 czerwca) pokazuje trwały wpływ estetyki pisarza na światową kulturę, prezentując wyborną mieszankę pamiątek po artyście, portretów, a także dzieł zainspirowanych jego twórczością. Dzięki lekturze krótkich opisów zwiedzający mogą poznać historię życia Becketta.
Urodził się w 1906 r., wychował w zamożnej, protestanckiej rodzinie w Foxrock, na przedmieściach Dublina. W latach 20. studiował francuski, włoski i angielski w Trinity College, a potem uczył w Ecole Normale Superieure w Paryżu, gdzie spotkał rodaka Jamesa Joyce'a. Na wystawie można zobaczyć menu z restauracji, gdzie spotkali się po raz pierwszy. Beckett pracował jako sekretarz Joyce'a i pomagał mu w przygotowaniach do pisania "Finnegans Wake" niezwykłego, hermetycznego dzieła, uważanego przez jednych za opus magnum pisarza, przez innych za nieudany eksperyment Pokłócili się, kiedy Beckett odrzucił względy chorej na schizofrenię córki autora "Ulissesa" Lucii. To spotkanie wywarło na nim jednak duży wpływ.
Wystawa pokazuje też inne inspiracje Becketta. Nie bez powodu francuski pisarz i eseista Jean Anouilh nazywał jego twórczość "myślami Pascala w cyrku braci Fratellinich". Włóczędzy w melonikach z "Czekając na Godota" są echem filmów Charliego Chaplina, a wyreżyserowana przez Becketta krótkometrażówka zatytułowana po prostu "Film" pokazuje Bustera Keatona próbującego się ukryć, wtopić w otoczenie. Ewidentne są też skojarzenia z komedią dell'arte - postaci Becketta są jednocześnie rubaszne i bezdennie smutne. Również w nieustannych powtórzeniach i skupianiu uwagi na drobnych, z pozoru nieważnych czynnościach, które są zabiegami typowymi dla sztuk autora "Czekając na Godota", widać nawiązania do teatru jarmarcznego i klownady.
Oczywiście Beckett inspirował także innych artystów, co w przypadku twórcy uznawanego za najwybitniejszego dramatopisarza XX w. dziwić nie powinno. Bezpośrednio do jego sztuk nawiązują mało w Polsce znane prace malarzy, m.in. Roberta Motherwella, Sola LeWitta, Bruce'a Naumana czy urodzonego w Dublinie Seana Scullyego. Do najciekawszych należy pokazywana w Paryżu para gigantycznych kolorowych obrazów tego ostatniego "Falling Wrong" z 1985 i "Beckett" z 2006 r. Oba zostały skomponowane z jaskrawych kwadratów i prostokątów. Można też zobaczyć dwa pejzaże w kolorze ochry Henri Haydena, z którym pisarz i jego żona ukrywali się w Prowansji przed gestapo w związku z działalnością w ruchu oporu.
Jak na ironię, żaden z prezentowanych filmów nie pokazuje samego Becketta, który nie tolerował obecności kamer i obsesyjnie chronił swą prywatność (nie pojawił się nawet na ceremonii wręczenia Nagrody Nobla). Najbliższy kontakt z pisarzem, na jaki mogą liczyć zwiedzający, to odsłuchanie trzyminutowego nagrania jego zachrypłego głosu. "Chcemy obudzić w zwiedzających pragnienie czytania Becketta, odkrywania go" - napisano w programie wystawy.
Pragnienie odkrywania Becketta na nowo przydałoby się również w Polsce, gdzie wciąż obowiązują kanoniczne interpretacje Antoniego Libery. Niczym jedyny sprawiedliwy wśród egzegetów świata raczy nas co jakiś czas martwymi spektaklami, które są jedynie wiernym odtworzeniem tekstu i wskazówek wdidaskaliach. Ale pojawiło się światełko w tunelu. Na początku roku powstały dwa spektakle, które pokazują, że może być zupełnie inaczej - "Szczęśliwe dni" w reżyserii Piotra Cieplaka w Teatrze Polonia i "Dwa i pół miliarda sekund" Iwony Kempy w toruńskim Teatrze im. Horzycy.
U Becketta forma jest treścią. I jak w obsceniczno-humorystycznej powieści monologu "Malone umiera" narrator dotąd żyje, dotąd prowadzi swój obłędny monolog, swoją "grę", dopóki nie wypisze małego zielonego ołówka marki Wenus, który jest już tak krótki, "że zostało tylko tyle miejsca pośrodku, by mógł umieścić tam kciuk i dwa sąsiednie palce".
W tej "grze", jaką bohaterowie Becketta prowadzą, stojąc dosłownie nad grobem, jest coś zuchwałego, nonszalanckiego, heroicznego.
Pozwalaja znieść wizję "nieudanego dzieła stworzenia".
http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/37178.html
http://www.antoni-libera.pl/node/82
OKOLICE NIENAZYWALNEGO: SAMUEL BECKETT A.D. 1949
Druk: Kwartalnik Artystyczny 4 (24) 1999. Copyright: Marek Kedzierski
http://www.markedzierski.art.pl/dossier/19.html
Co łączy Samuela Becketta, Jamesa Joyce'a i Charliego Chaplina?
Odpowiedzi na to pytanie udziela wystawa w paryskim Centrum Pompidou - piszą Dana Thomas i Paweł Sztarbowski w tygodniku Newsweek Polska.
«Dwóch mężczyzn czekających pod drzewem na kogoś, kto nigdy się nie pojawia, kobieta zanurzona do pasa w kopcu ziemi, niewidomy mężczyzna przyszpilony do wózka - to obrazy, które każdy bez trudu kojarzy z Samuelem Beckettem [na zdjęciu] i jego najsłynniejszymi utworami - "Czekając na Godota", "Szczęśliwymi dniami" i "Końcówką". Wszystko wskazuje na to, że twórczość wielkiego dramaturga udało nam się na dobre zbanalizować, ograniczając ją do paru scen-wytrychów. Tymczasem wystawa w paryskim Centrum Pompidou (czynna do 25 czerwca) pokazuje trwały wpływ estetyki pisarza na światową kulturę, prezentując wyborną mieszankę pamiątek po artyście, portretów, a także dzieł zainspirowanych jego twórczością. Dzięki lekturze krótkich opisów zwiedzający mogą poznać historię życia Becketta.
Urodził się w 1906 r., wychował w zamożnej, protestanckiej rodzinie w Foxrock, na przedmieściach Dublina. W latach 20. studiował francuski, włoski i angielski w Trinity College, a potem uczył w Ecole Normale Superieure w Paryżu, gdzie spotkał rodaka Jamesa Joyce'a. Na wystawie można zobaczyć menu z restauracji, gdzie spotkali się po raz pierwszy. Beckett pracował jako sekretarz Joyce'a i pomagał mu w przygotowaniach do pisania "Finnegans Wake" niezwykłego, hermetycznego dzieła, uważanego przez jednych za opus magnum pisarza, przez innych za nieudany eksperyment Pokłócili się, kiedy Beckett odrzucił względy chorej na schizofrenię córki autora "Ulissesa" Lucii. To spotkanie wywarło na nim jednak duży wpływ.
Wystawa pokazuje też inne inspiracje Becketta. Nie bez powodu francuski pisarz i eseista Jean Anouilh nazywał jego twórczość "myślami Pascala w cyrku braci Fratellinich". Włóczędzy w melonikach z "Czekając na Godota" są echem filmów Charliego Chaplina, a wyreżyserowana przez Becketta krótkometrażówka zatytułowana po prostu "Film" pokazuje Bustera Keatona próbującego się ukryć, wtopić w otoczenie. Ewidentne są też skojarzenia z komedią dell'arte - postaci Becketta są jednocześnie rubaszne i bezdennie smutne. Również w nieustannych powtórzeniach i skupianiu uwagi na drobnych, z pozoru nieważnych czynnościach, które są zabiegami typowymi dla sztuk autora "Czekając na Godota", widać nawiązania do teatru jarmarcznego i klownady.
Oczywiście Beckett inspirował także innych artystów, co w przypadku twórcy uznawanego za najwybitniejszego dramatopisarza XX w. dziwić nie powinno. Bezpośrednio do jego sztuk nawiązują mało w Polsce znane prace malarzy, m.in. Roberta Motherwella, Sola LeWitta, Bruce'a Naumana czy urodzonego w Dublinie Seana Scullyego. Do najciekawszych należy pokazywana w Paryżu para gigantycznych kolorowych obrazów tego ostatniego "Falling Wrong" z 1985 i "Beckett" z 2006 r. Oba zostały skomponowane z jaskrawych kwadratów i prostokątów. Można też zobaczyć dwa pejzaże w kolorze ochry Henri Haydena, z którym pisarz i jego żona ukrywali się w Prowansji przed gestapo w związku z działalnością w ruchu oporu.
Jak na ironię, żaden z prezentowanych filmów nie pokazuje samego Becketta, który nie tolerował obecności kamer i obsesyjnie chronił swą prywatność (nie pojawił się nawet na ceremonii wręczenia Nagrody Nobla). Najbliższy kontakt z pisarzem, na jaki mogą liczyć zwiedzający, to odsłuchanie trzyminutowego nagrania jego zachrypłego głosu. "Chcemy obudzić w zwiedzających pragnienie czytania Becketta, odkrywania go" - napisano w programie wystawy.
Pragnienie odkrywania Becketta na nowo przydałoby się również w Polsce, gdzie wciąż obowiązują kanoniczne interpretacje Antoniego Libery. Niczym jedyny sprawiedliwy wśród egzegetów świata raczy nas co jakiś czas martwymi spektaklami, które są jedynie wiernym odtworzeniem tekstu i wskazówek wdidaskaliach. Ale pojawiło się światełko w tunelu. Na początku roku powstały dwa spektakle, które pokazują, że może być zupełnie inaczej - "Szczęśliwe dni" w reżyserii Piotra Cieplaka w Teatrze Polonia i "Dwa i pół miliarda sekund" Iwony Kempy w toruńskim Teatrze im. Horzycy.
U Becketta forma jest treścią. I jak w obsceniczno-humorystycznej powieści monologu "Malone umiera" narrator dotąd żyje, dotąd prowadzi swój obłędny monolog, swoją "grę", dopóki nie wypisze małego zielonego ołówka marki Wenus, który jest już tak krótki, "że zostało tylko tyle miejsca pośrodku, by mógł umieścić tam kciuk i dwa sąsiednie palce".
W tej "grze", jaką bohaterowie Becketta prowadzą, stojąc dosłownie nad grobem, jest coś zuchwałego, nonszalanckiego, heroicznego.
Pozwalaja znieść wizję "nieudanego dzieła stworzenia".
http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/37178.html
http://www.antoni-libera.pl/node/82
OKOLICE NIENAZYWALNEGO: SAMUEL BECKETT A.D. 1949
Druk: Kwartalnik Artystyczny 4 (24) 1999. Copyright: Marek Kedzierski
http://www.markedzierski.art.pl/dossier/19.html
Waiting For Godot - Lucky Speech
Waiting For Godot - Lucky Speech
KWA KWA KWA
Comic Absurdity Drew Cast to 'Godot'
Alan Rickman in "Play" by Samuel Beckett (part 1)
http://www.youtube.com/watch?v=WTFkYVR2sL8
COMEDIA di SAMUEL BECKETT - Terza parte
WATT?
KWA KWA KWA
Comic Absurdity Drew Cast to 'Godot'
Alan Rickman in "Play" by Samuel Beckett (part 1)
http://www.youtube.com/watch?v=WTFkYVR2sL8
COMEDIA di SAMUEL BECKETT - Terza parte
WATT?
Samuel Barclay Beckett
Samuel Barclay Beckett (ur. 13 kwietnia 1906 w Foxrock k. Dublina, Irlandia, zm. 22 grudnia 1989 w Paryżu, Francja) – irlandzki dramaturg, prozaik i eseista, tworzący początkowo w języku angielskim, a od roku 1945 w języku francuskim. Jeden z twórców teatru absurdu. Jego powieści są pozbawiane tradycyjnej narracji, utrzymane w klimacie skrajnego pesymizmu i podkreślające bezsens ludzkiej egzystencji.
Grób pisarza na paryskim cmentarzu Montparnasse
Urodził się w Irlandii w rodzinie protestanckiej. Studiował filologię romańską w Trinity College, gdzie potem przez jakiś czas wykładał, jednakże Irlandia, atmosfera domu rodzinnego, potem zaś śmierć ojca (1933) wpędziły go w depresję nerwową i ostatecznie Beckett osiadł w Paryżu. Brał czynny udział we francuskim ruchu oporu. W 1969 r. został uhonorowany literacką Nagrodą Nobla, której nie odebrał osobiście.
Postać ojca pojawia się w jego utworach mityzowana lub nawet deifikowana, matka zaś w kontekście gorzkim i ironicznym (w życiu była zimną bigotką).
Na studiach Becketta fascynowała filozofia: Kartezjusz, George Berkeley, Henri Bergson, Arthur Schopenhauer; klasyka francuska i włoska, poezja francuska: Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Guillaume Apollinaire, Marcel Proust. Był wyznawcą i pomocnikiem Jamesa Joyce'a.
Jego świadomość artystyczną skrystalizowały doświadczenia choroby i samotności. Poza tym trudno wpisać go w jakiś prąd literacki, był tak zwaną "osobistością odrębną". Beckett to typ myśliciela – poety oddanego zagadce i antynomiom bytu oraz próbom ich artykulacji. Zajmowały go głównie kwestie egzystencjalne, problemy etyczne i poznawcze. W swej istocie dzieło Becketta to imitacja świata stworzona w materii prostego języka – dla Becketta ważniejsza była treść. Takie podejście wyrasta z duchowości Becketta, który przeżywał ból egzystencji, niepokój metafizyczny, ponadto był bardzo wrażliwy na cierpienie, z drugiej strony pełen był pasji poznawczej, miał analityczny umysł i wolę dojścia do istoty rzeczy. Nie mógł się pogodzić ze swoim istnieniem, brakowało mu fundamentalnej zgody na życie. Buntował się przeciwko byciu.
Beckett czuł się spokrewniony ze "skrzywdzonymi i poniżonymi", czuł się bratem wszystkich poniżonych, miał duszę wyrzutka i kloszarda. Był bardzo aktywny społecznie oraz politycznie – występował przeciwko totalitaryzmowi; ostro przeciwstawiał się prześladowaniom politycznym na świecie; wspierał także więźniów politycznych. Duchowa łączność pisarza z ludźmi odrzuconymi znajduje swój wyraz w fakcie, iż miał on w zwyczaju komunikować się przy pomocy lusterka z więźniami z sąsiadującego z jego mieszkaniem więzienia. Nie wyrażał zgody na wystawienie swoich sztuk w Republice Południowej Afryki w czasach apartheidu; protestował także przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce. Nigdy nie wykorzystywał swojego wielkiego talentu dla celów komercyjnych - żył bardzo ubogo.
Warto dodać, że jako bardzo skromny człowiek, sam nigdy nie doceniał własnej twórczości, uznając ją wręcz za marginalną.
Bohaterowie jego dzieł zadają sobie pytania zasadnicze o sens życia oraz o miejsce człowieka na ziemi (podobnie jak u Alberta Camusa, czy Antona Czechowa). Tymczasem świat przedstawiany przez Becketta, zdaje się być niedookreślony, gdzie czas i miejsce w zasadzie nie odgrywają roli; dramaturg pokazuje w ten sposób, że świat i natura interesują go, jako ogólny kontekst, w którym rozgrywa się dramat jednostki - samotnego, wyobcowanego człowieka. Nawet wówczas, gdy ten świat przedstawiony może za chwilę ulec zagładzie i zostać pogrzebany pod stertą odpadków cywilizacji (Beckett miał złe doświadczenia z cywilizacją amerykańską – działała na niego przytłaczająco), jego bohaterom nadal towarzyszy jakaś absurdalna i niepojęta, bo nieuzasadniona racjonalnie wiara oraz nadzieja – i to właśnie, jak twierdził artysta, odróżnia ich od zwierząt.
Beckett swoje dzieła tłumaczył z angielskiego na francuski i odwrotnie. Tłumaczenia te były jednak dość swobodne, w związku z czym różne wersje językowe zawierają pewne różnice. Oprócz sztuk teatralnych pisał słuchowiska radiowe, spektakle telewizyjne, a nawet scenariusz filmowy. Niektóre sztuki reżyserował samodzielnie. Interesującą analizę twórczości dramaturgicznej Samuela Becketta z perspektywy Misterium Mortis daje Dariusz Piotr Klimczak w książce Śmiertelnicy. Teatr absurdu Samuela Becketta w przestrzeni Misterium Mortis[1], wydanej w 100-lecie urodzin autora Czekając na Godota, pisząc, m.in.„
Twórczość Samuela Becketta znamionuje chorobę kondycji ludzkiej, która nie przezwyciężyła lęku, to swoiste panaceum na „byt i bycie”, wsączające się w każdą tkankę, w każdą komórkę. Aplikowane w odpowiednich dawkach może się stać: albo lekarstwem, albo trucizną. Dla beztroskiego przedstawiciela epoki postmodernizmu, „człowieka przechodnia”, „człowieka zabawy”, „człowieka zmacdonaldyzowanego”, konsumującego i żyjącego w „świecie-hipermarkecie”, teatr Becketta jest dobrą terapią szokową. Powinien wstrząsnąć jego miałkim, bezrefleksyjnym jestestwem, uderzyć po twarzy, zmusić do dystansu wobec nieustannego „przeżuwania”, powiedzieć jasno i wyraźnie: „Dość! Przestań żuć swoje papki!”
Ciekawym elementem biografii dramaturga, jest fakt możliwej pomyłki daty urodzin; Beckett sam zawsze twierdził, że urodził się 13 kwietnia w Wielki Piątek. Metryka wystawiona w miesiąc później podaje datę majową. Ale mitologia związana z tą podawana przez artystę datą jest specyficzna - "13tka" trzeciego miesiąca i zbliżające się ukrzyżowanie Mesjasza (Wielki Piątek)były aluzjami i podtekstami do których wielokrotnie w swej twórczości wracał. Niewymierny tragizm wszelkich poczynań człowieka[3].
Play by Samuel Beckett Part 1
Play by Samuel Beckett Part 2
Remember to watch Part 2!! http://www.youtube.com/watc... Play is a play by Samuel Beckett. It was written between 1962 and 1963. This is a version directed by Anthony Minghella for Beckett on Film...
Grób pisarza na paryskim cmentarzu Montparnasse
Urodził się w Irlandii w rodzinie protestanckiej. Studiował filologię romańską w Trinity College, gdzie potem przez jakiś czas wykładał, jednakże Irlandia, atmosfera domu rodzinnego, potem zaś śmierć ojca (1933) wpędziły go w depresję nerwową i ostatecznie Beckett osiadł w Paryżu. Brał czynny udział we francuskim ruchu oporu. W 1969 r. został uhonorowany literacką Nagrodą Nobla, której nie odebrał osobiście.
Postać ojca pojawia się w jego utworach mityzowana lub nawet deifikowana, matka zaś w kontekście gorzkim i ironicznym (w życiu była zimną bigotką).
Na studiach Becketta fascynowała filozofia: Kartezjusz, George Berkeley, Henri Bergson, Arthur Schopenhauer; klasyka francuska i włoska, poezja francuska: Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Guillaume Apollinaire, Marcel Proust. Był wyznawcą i pomocnikiem Jamesa Joyce'a.
Jego świadomość artystyczną skrystalizowały doświadczenia choroby i samotności. Poza tym trudno wpisać go w jakiś prąd literacki, był tak zwaną "osobistością odrębną". Beckett to typ myśliciela – poety oddanego zagadce i antynomiom bytu oraz próbom ich artykulacji. Zajmowały go głównie kwestie egzystencjalne, problemy etyczne i poznawcze. W swej istocie dzieło Becketta to imitacja świata stworzona w materii prostego języka – dla Becketta ważniejsza była treść. Takie podejście wyrasta z duchowości Becketta, który przeżywał ból egzystencji, niepokój metafizyczny, ponadto był bardzo wrażliwy na cierpienie, z drugiej strony pełen był pasji poznawczej, miał analityczny umysł i wolę dojścia do istoty rzeczy. Nie mógł się pogodzić ze swoim istnieniem, brakowało mu fundamentalnej zgody na życie. Buntował się przeciwko byciu.
Beckett czuł się spokrewniony ze "skrzywdzonymi i poniżonymi", czuł się bratem wszystkich poniżonych, miał duszę wyrzutka i kloszarda. Był bardzo aktywny społecznie oraz politycznie – występował przeciwko totalitaryzmowi; ostro przeciwstawiał się prześladowaniom politycznym na świecie; wspierał także więźniów politycznych. Duchowa łączność pisarza z ludźmi odrzuconymi znajduje swój wyraz w fakcie, iż miał on w zwyczaju komunikować się przy pomocy lusterka z więźniami z sąsiadującego z jego mieszkaniem więzienia. Nie wyrażał zgody na wystawienie swoich sztuk w Republice Południowej Afryki w czasach apartheidu; protestował także przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce. Nigdy nie wykorzystywał swojego wielkiego talentu dla celów komercyjnych - żył bardzo ubogo.
Warto dodać, że jako bardzo skromny człowiek, sam nigdy nie doceniał własnej twórczości, uznając ją wręcz za marginalną.
Bohaterowie jego dzieł zadają sobie pytania zasadnicze o sens życia oraz o miejsce człowieka na ziemi (podobnie jak u Alberta Camusa, czy Antona Czechowa). Tymczasem świat przedstawiany przez Becketta, zdaje się być niedookreślony, gdzie czas i miejsce w zasadzie nie odgrywają roli; dramaturg pokazuje w ten sposób, że świat i natura interesują go, jako ogólny kontekst, w którym rozgrywa się dramat jednostki - samotnego, wyobcowanego człowieka. Nawet wówczas, gdy ten świat przedstawiony może za chwilę ulec zagładzie i zostać pogrzebany pod stertą odpadków cywilizacji (Beckett miał złe doświadczenia z cywilizacją amerykańską – działała na niego przytłaczająco), jego bohaterom nadal towarzyszy jakaś absurdalna i niepojęta, bo nieuzasadniona racjonalnie wiara oraz nadzieja – i to właśnie, jak twierdził artysta, odróżnia ich od zwierząt.
Beckett swoje dzieła tłumaczył z angielskiego na francuski i odwrotnie. Tłumaczenia te były jednak dość swobodne, w związku z czym różne wersje językowe zawierają pewne różnice. Oprócz sztuk teatralnych pisał słuchowiska radiowe, spektakle telewizyjne, a nawet scenariusz filmowy. Niektóre sztuki reżyserował samodzielnie. Interesującą analizę twórczości dramaturgicznej Samuela Becketta z perspektywy Misterium Mortis daje Dariusz Piotr Klimczak w książce Śmiertelnicy. Teatr absurdu Samuela Becketta w przestrzeni Misterium Mortis[1], wydanej w 100-lecie urodzin autora Czekając na Godota, pisząc, m.in.„
Twórczość Samuela Becketta znamionuje chorobę kondycji ludzkiej, która nie przezwyciężyła lęku, to swoiste panaceum na „byt i bycie”, wsączające się w każdą tkankę, w każdą komórkę. Aplikowane w odpowiednich dawkach może się stać: albo lekarstwem, albo trucizną. Dla beztroskiego przedstawiciela epoki postmodernizmu, „człowieka przechodnia”, „człowieka zabawy”, „człowieka zmacdonaldyzowanego”, konsumującego i żyjącego w „świecie-hipermarkecie”, teatr Becketta jest dobrą terapią szokową. Powinien wstrząsnąć jego miałkim, bezrefleksyjnym jestestwem, uderzyć po twarzy, zmusić do dystansu wobec nieustannego „przeżuwania”, powiedzieć jasno i wyraźnie: „Dość! Przestań żuć swoje papki!”
Ciekawym elementem biografii dramaturga, jest fakt możliwej pomyłki daty urodzin; Beckett sam zawsze twierdził, że urodził się 13 kwietnia w Wielki Piątek. Metryka wystawiona w miesiąc później podaje datę majową. Ale mitologia związana z tą podawana przez artystę datą jest specyficzna - "13tka" trzeciego miesiąca i zbliżające się ukrzyżowanie Mesjasza (Wielki Piątek)były aluzjami i podtekstami do których wielokrotnie w swej twórczości wracał. Niewymierny tragizm wszelkich poczynań człowieka[3].
Play by Samuel Beckett Part 1
Play by Samuel Beckett Part 2
Remember to watch Part 2!! http://www.youtube.com/watc... Play is a play by Samuel Beckett. It was written between 1962 and 1963. This is a version directed by Anthony Minghella for Beckett on Film...
Film - By Samuel Beckett
Film - By Samuel Beckett (Part 2)
Film - By Samuel Beckett (Part 2)
Film - By Samuel Beckett (Part 3)
Film - By Samuel Beckett (Part 3)
USTA Samuel Beckett
Samuel Beckett - Not I (1973), Part 1 of 2
Samuel Beckett - Not I (1973), Part 2 of 2
Samuel Beckett - Not I (1973), Part 2 of 2
Film - By Samuel Beckett (Part 2)
Film - By Samuel Beckett (Part 3)
Film - By Samuel Beckett (Part 3)
USTA Samuel Beckett
Samuel Beckett - Not I (1973), Part 1 of 2
Samuel Beckett - Not I (1973), Part 2 of 2
Samuel Beckett - Not I (1973), Part 2 of 2
Muszelka i pastor Germaine Dulac jest pierwszym filmem surrealistycznym.
Muszelka i pastor Germaine Dulac. The Seashell and The Clergyman .scenariusz Antoni Artaud. Muszelka i pastor Germaine Dulac jest pierwszym filmem surrealistycznym.
Przedstawia historię pastora, który zakochuje się w młodej kobiecie, zwycięża w rywalizacji z pewnym oficerem i zdobywa jej względy, w końcu jednak przegrywa z własnymi problemami psychicznymi. Dzięki prostemu schematowi fabularnemu film może sprawiać wrażenie uszeregowania nie związanych ze sobą, bezsensownych scen. Zdaniem autorki związki między między nimi mają wynikać z logiki podświadomości.
Legendą obrosła premiera filmu, na której autor scenariusza Antonin Artaud wywołal skandal, zarzucając autorce, że przeniosła fabułę scenariusza w sferę snów, a tym samym całkowicie go stępiła. Wszystko zaczęło się w Studio des Ursulines 9 lutego 1928 roku. Wedle legendy wkrótce po rozpoczęciu projekcji w ciemności rozległ się dialog: Kto zrobił ten film? / Pani Germaine Dulac./ Kim jest pani Dulac?/ Pani Dulac jest krową. Ową wymianę zdań mieli prowadzić jakoby poeta Robert Desnos i autor scenariusza filmu Antonin Artaud. Na sali zrobił się tumult. Projekcję przerwano. W ruch poszły pięści.
Zdarzenie to, cytowane bezkrytycznie w dziesiątkach książek i artykułów, zaciążyło na późniejszej recepcji filmu. Utarła się bowiem rzadko kwestionowana opinia, że Dulac zmasakrowała piękny surrealistyczny scenariusz Artauda.(...) Wyrok na film został wydany, zanim jego przeciwnicy mieli okazje go obejrzeć. To pierwsza, ale nie ostatnia osobliwość całej historii. Surrealiści rozpoczęli kontestację zaraz po zgaśnięciu świateł i doprowadzili do przerwania projekcji tuż po napisach czołowych. (...) Atakowanie wszystkiego, co aspirowało do surrealizmu, a nie miało oficjalnego przyzwolenia Bretona, było zresztą stałą praktyką grupy (...)
W przypadku filmu Dulac krytyka przede wszystkim dotyczyła stosunku autorki do scenariusza Artauda. Chodziło o rzekome zniszczenie przez reżyserkę jego idei. Wystarczy jednak zerknąć nawet nieżyczliwym okiem na znany od początku tekst scenariusza, by przekonać się o bezzasadności tego zarzutu. Film jest wyjątkowo wierny literze tekstu. W tym świetle traci też na znaczeniu inne często powtarzane oskarżenie o nadużywanie tricków. U Artauda jest ich nawet więcej, nie wszystkie można było w latach dwudziestych zrealizować z przyczyn technicznych. Nie znaczy to ze nie było konfliktu między scenarzystą i reżyserką. Jego sedno zdaję się leżeć w fakcie, że Artaud spodziewał się, iż będzie mógł w większym stopniu kontrolować realizację filmu.(...) Dulac, w końcu doświadczona realizatorka, dużo od niego starsza, czuła się dostatecznie pewna swoich artystycznych racji, by nie tracić energii na nieuniknione kłótnie ze scenarzystą.(...) Był to wiec w gruncie rzeczy spór o to, kto jest właściwym autorem dzieła filmowego.(...) I jeśli dziś jesteśmy gotowi przyznać rację reżyserowi, to jest w tym także jakaś zasługa Germaine Dulac. A Muszelka czeka wciąż na przyznanie jej należnego miejsca wśród najpiękniejszych wizyjnych filmów w dziejach kina. (M.Giżycki, Ukąsił mnie wąż feminizmu..., Kw.Fil. nr.28)
W przypadku filmu Dulac krytyka przede wszystkim dotyczyła stosunku autorki do scenariusza Artauda. Chodziło o rzekome zniszczenie przez reżyserkę jego idei. Wystarczy jednak zerknąć nawet nieżyczliwym okiem na znany od początku tekst scenariusza, by przekonać się o bezzasadności tego zarzutu. Film jest wyjątkowo wierny literze tekstu. W tym świetle traci też na znaczeniu inne często powtarzane oskarżenie o nadużywanie tricków. U Artauda jest ich nawet więcej, nie wszystkie można było w latach dwudziestych zrealizować z przyczyn technicznych. Nie znaczy to ze nie było konfliktu między scenarzystą i reżyserką. Jego sedno zdaję się leżeć w fakcie, że Artaud spodziewał się, iż będzie mógł w większym stopniu kontrolować realizację filmu.(...) Dulac, w końcu doświadczona realizatorka, dużo od niego starsza, czuła się dostatecznie pewna swoich artystycznych racji, by nie tracić energii na nieuniknione kłótnie ze scenarzystą.(...) Był to wiec w gruncie rzeczy spór o to, kto jest właściwym autorem dzieła filmowego.(...) I jeśli dziś jesteśmy gotowi przyznać rację reżyserowi, to jest w tym także jakaś zasługa Germaine Dulac. A Muszelka czeka wciąż na przyznanie jej należnego miejsca wśród najpiękniejszych wizyjnych filmów w dziejach kina. (M.Giżycki, Ukąsił mnie wąż feminizmu..., Kw.Fil. nr.28)
Muszelka i pastor część 1
The Seashell and The Clergyman (part one)
Muszelka i pastor cz2
cz3
http://savagesaints.blogspot.com/2008/01/antonin-artaud-dziki-mesjasz.html
ŻRÓDLO YOU TUBE http://www.youtube.com/watch?v=w0tknpfywKg
Przedstawia historię pastora, który zakochuje się w młodej kobiecie, zwycięża w rywalizacji z pewnym oficerem i zdobywa jej względy, w końcu jednak przegrywa z własnymi problemami psychicznymi. Dzięki prostemu schematowi fabularnemu film może sprawiać wrażenie uszeregowania nie związanych ze sobą, bezsensownych scen. Zdaniem autorki związki między między nimi mają wynikać z logiki podświadomości.
Legendą obrosła premiera filmu, na której autor scenariusza Antonin Artaud wywołal skandal, zarzucając autorce, że przeniosła fabułę scenariusza w sferę snów, a tym samym całkowicie go stępiła. Wszystko zaczęło się w Studio des Ursulines 9 lutego 1928 roku. Wedle legendy wkrótce po rozpoczęciu projekcji w ciemności rozległ się dialog: Kto zrobił ten film? / Pani Germaine Dulac./ Kim jest pani Dulac?/ Pani Dulac jest krową. Ową wymianę zdań mieli prowadzić jakoby poeta Robert Desnos i autor scenariusza filmu Antonin Artaud. Na sali zrobił się tumult. Projekcję przerwano. W ruch poszły pięści.
Zdarzenie to, cytowane bezkrytycznie w dziesiątkach książek i artykułów, zaciążyło na późniejszej recepcji filmu. Utarła się bowiem rzadko kwestionowana opinia, że Dulac zmasakrowała piękny surrealistyczny scenariusz Artauda.(...) Wyrok na film został wydany, zanim jego przeciwnicy mieli okazje go obejrzeć. To pierwsza, ale nie ostatnia osobliwość całej historii. Surrealiści rozpoczęli kontestację zaraz po zgaśnięciu świateł i doprowadzili do przerwania projekcji tuż po napisach czołowych. (...) Atakowanie wszystkiego, co aspirowało do surrealizmu, a nie miało oficjalnego przyzwolenia Bretona, było zresztą stałą praktyką grupy (...)
W przypadku filmu Dulac krytyka przede wszystkim dotyczyła stosunku autorki do scenariusza Artauda. Chodziło o rzekome zniszczenie przez reżyserkę jego idei. Wystarczy jednak zerknąć nawet nieżyczliwym okiem na znany od początku tekst scenariusza, by przekonać się o bezzasadności tego zarzutu. Film jest wyjątkowo wierny literze tekstu. W tym świetle traci też na znaczeniu inne często powtarzane oskarżenie o nadużywanie tricków. U Artauda jest ich nawet więcej, nie wszystkie można było w latach dwudziestych zrealizować z przyczyn technicznych. Nie znaczy to ze nie było konfliktu między scenarzystą i reżyserką. Jego sedno zdaję się leżeć w fakcie, że Artaud spodziewał się, iż będzie mógł w większym stopniu kontrolować realizację filmu.(...) Dulac, w końcu doświadczona realizatorka, dużo od niego starsza, czuła się dostatecznie pewna swoich artystycznych racji, by nie tracić energii na nieuniknione kłótnie ze scenarzystą.(...) Był to wiec w gruncie rzeczy spór o to, kto jest właściwym autorem dzieła filmowego.(...) I jeśli dziś jesteśmy gotowi przyznać rację reżyserowi, to jest w tym także jakaś zasługa Germaine Dulac. A Muszelka czeka wciąż na przyznanie jej należnego miejsca wśród najpiękniejszych wizyjnych filmów w dziejach kina. (M.Giżycki, Ukąsił mnie wąż feminizmu..., Kw.Fil. nr.28)
W przypadku filmu Dulac krytyka przede wszystkim dotyczyła stosunku autorki do scenariusza Artauda. Chodziło o rzekome zniszczenie przez reżyserkę jego idei. Wystarczy jednak zerknąć nawet nieżyczliwym okiem na znany od początku tekst scenariusza, by przekonać się o bezzasadności tego zarzutu. Film jest wyjątkowo wierny literze tekstu. W tym świetle traci też na znaczeniu inne często powtarzane oskarżenie o nadużywanie tricków. U Artauda jest ich nawet więcej, nie wszystkie można było w latach dwudziestych zrealizować z przyczyn technicznych. Nie znaczy to ze nie było konfliktu między scenarzystą i reżyserką. Jego sedno zdaję się leżeć w fakcie, że Artaud spodziewał się, iż będzie mógł w większym stopniu kontrolować realizację filmu.(...) Dulac, w końcu doświadczona realizatorka, dużo od niego starsza, czuła się dostatecznie pewna swoich artystycznych racji, by nie tracić energii na nieuniknione kłótnie ze scenarzystą.(...) Był to wiec w gruncie rzeczy spór o to, kto jest właściwym autorem dzieła filmowego.(...) I jeśli dziś jesteśmy gotowi przyznać rację reżyserowi, to jest w tym także jakaś zasługa Germaine Dulac. A Muszelka czeka wciąż na przyznanie jej należnego miejsca wśród najpiękniejszych wizyjnych filmów w dziejach kina. (M.Giżycki, Ukąsił mnie wąż feminizmu..., Kw.Fil. nr.28)
Muszelka i pastor część 1
The Seashell and The Clergyman (part one)
Muszelka i pastor cz2
cz3
http://savagesaints.blogspot.com/2008/01/antonin-artaud-dziki-mesjasz.html
ŻRÓDLO YOU TUBE http://www.youtube.com/watch?v=w0tknpfywKg
Antonin Artaud, dziki mesjasz
.jpg)
dziki mesjasz
Antonin Artaud, właściwie Antoine Marie Joseph Artaud, (ur. 4 września 1896 w Marsylii – zm. 4 marca 1948 w Paryżu) – francuski aktor, dramaturg, reżyser, pisarz, teoretyk teatru. Występował w 22 filmach, napisał 26 książek.
Pochodził z zamożnej rodziny mieszczańskiej. Jego rodzice byli z pochodzenia Grekami lewantyńskimi. W wieku czterech lat zapadł na zapalenie opon mózgowych ze skutkami tej choroby miał się mierzyć przez całe życie. Cierpiał na neuralgię. Spędził pięć lat w sanatorium z dwumiesięczną przerwą trwającą od czerwca do lipca 1916 roku, gdy powołano go do armii; został jednak uznany za niezdolnego do służby wojskowej ze względu na lunatyzm. Przebywając na kuracji, Artaud zaczytywał się w dziełach Rimbaud, Baudelaire’a i Poego. W maju 1919 roku dyrektor zakładu, dr Dardel, przepisał Artaud laudanum, od którego miał być uzależniony przez całe życie.
W marcu 1920 roku Artaud przeprowadził się do Paryża. W wieku lat dwudziestu siedem posłał kilka swych utworów poetyckich do La Nouvelle Revue Française; Prace odrzucono, redaktor napisał jednak list, w którym zachęcił go do korespondencji. W ten sposób powstało dzieło epistolarne pt. Correspondence avec Jacques Riviere – pierwsza poważniejsza praca literacka Artaud. W listopadzie 1929 roku Artaud został wyrzucony z ruchu surrealistycznego, w którym przez krótki czas brał udział: przyczyną była jego odmowa uznania teatru za formę sztuki burżuazyjnej oraz odmowa wstąpienia do Komunistycznej Partii Francji.
Artaud bywa traktowany jako ojciec sztuki performatywnej. W latach 1926-1935 poświęcił się urzeczywistnieniu własnej idei teatru: razem z Rogerem Vitrac i Robertem Aronem powołał do życia Teatr im. Alfreda-Jarry. W 1930 roku opublikował swą najbardziej znaną pracę o teatrze pt. Teatr i jego sobowtór. W roku 1935 stworzył Teatr Okrucieństwa, gdzie wystawił własnego autorstwa sztukę pt. Les Cenci (wg "The Cenci" Shelley’a i noszącego ten sam tytuł opowiadania Stendhala).
W 1936 roku Artaud wyprawił się do Meksyku, gdzie spędził kilka miesięcy wśród Indian Tarahumara – eksperymentował z pejotlem. Kiedy wybrał się w następną podróż do celtyckich Druidów do Irlandii, uznał, iż zdobył laskę św. Patryka.
Po powrocie do Francji Artaud zaczął wierzyć, że niebawem spełni się zapowiedź Apokalipsy – od 1937 roku był pacjentem kilku zamkniętych zakładów psychiatrycznych, został bowiem uznany za indywiduum zagrażające porządkowi publicznemu (zdiagnozowano schizofrenię)
artaud
http://www.dailymotion.pl/video/xpzjd_antonin-artaud_shortfilms
Artaud
Antonin Artaud
Jarry w You Tube
UBU MARIONETKOWY?
KRZESLO
ubu w czzerwieni
SELECTIONS
ubu akt 1, sc 1
Umieszczanie filmu na stronach zostało wyłączone na żądanie
http://www.youtube.com/watch?v=SDz96yFOdWo&feature=related
ubu
ubu roi
UBU
Jarry
niedziela, 19 lipca 2009
LIMERYK O ALFREDZIE JARRY

LIMERYK O ALFREDZIE JARRY
Newton z Cambridge - mistrz to fizyki,
Tomasz z Akwinu - metafizyki.
A Jarry, choc niepowazny,
jest arcy-cholernie waznym
arcymistrzem od PATAFIZYKI!
Czapki z glow przed tym geniuszem z Paryza!
***
Alfred Jarry przeżył 34 lata i miesiąc, o trzy lata mniej niż Rimbaud.
Jego czternastoletnią karierę literacką otacza osobliwa dwuznaczna aura.
Z jednej strony uznany był za najoryginalniejszy umysł Paryża,
z drugiej – żył w dzikiej nędzy, bo skoro jest tak biedny, nie trzeba
mu wiele płacić. Mieszka – dziwiono się – nawet w zimie w baraku trzy na cztery metry, wzniesionym własnoręcznie na palach nad brzegiem Sekwany,
żywi się wyłącznie złowionymi na wędkę rybami, a rower trzyma na suficie, by szczury nie zjadły opon.
(...)
Lubiano go szczerze, lecz tak, jak się lubi błazna. Doceniano anielską zgoła przyzwoitość: niezdolny był do intryg i w miarę możności zwracał długi! Nigdy też nie miał za złe, gdy go okradano z pomysłów, w czym
specjalizowało się całe grono słuchaczy niezwykłych monologów
z Apollinaire'em, ... – chodzili za nim, stawiali i pilnie nadstawiali ucha.
Szło zwykle o dowcipy, lecz Apollinaire dowiedział się odeń mnóstwo
o doktrynach ezoterycznych, Max Jacob – o teologii scholastycznej,
a kto nie wykazywał w tym względzie talentów, jak choćby Picasso,
naśladował przynajmniej jego kostium cyklisty.
(...)
Krótko mówiąc, ówczesny Paryż bohemy i salonów wiedział, że Jarry,
choć niepoważny, jest ważny. Było to jedyne na świecie miejsce, gdzie
taki jak jego umysł mógł liczyć na względy. Do obrony jest teza,
że właśnie Jarry wymyślił kubizm, a z całą pewnością, co przyznał
mu sam Marinetti, wynalazł futuryzm. Dadaiści odkryli w nim dadaistę,
był świętym prekursorem surrealistów, by rychło inspirować egzystencjalistów,
strukturalistów, postfreudystów, semiotyków, oulipistów, Grupę Paniczną,
fluxusowców, postmodernistów – i nie wygląda, by mu w tej roli groziło wyczerpanie.
(...)
Wyczytać więc można, że uwielbiał pajęczyny, bo zdobią, lecz nie znosił pająków, a rozwiązał ten problem waląc do pająków z rewolweru, przy czym
trafiał zawsze. I że wprowadził modę na spinanie przez rowerzystów lewej nogawki kleszczami homara. I że nosił w butonierce gęsią łapę. I że
trzymał na kominku sięgającą sufitu japońską rzeźbę fallusa, a na pytanie,
czy to odlew jego anatomii, replikował: „Nie, pomniejszenie!". I że, z braku koszuli, malował sobie krawat na wetkniętym w wycięcie surduta kartonie.
(...) (fragmenty artykulu Jana Gondowicza z najnowszego numeru Tyg. Powsz.)
23-letni kpiarz Alfred Jarry (1873-1907 - właśnie obchodziliśmy setną rocznicę jego śmierci) monotonnym głosem przedstawił – "Ubu Kró

Nieco ponad sto lat temu w paroksyzmach śmiechu i oburzenia rodziła się idea teatru łaknącego potyczki z widzem. Oto jej krótka historia.Grudniowego wieczora 1896 roku Teatre de l'Oeuvre był wypełniony po brzegi. 23-letni kpiarz Alfred Jarry (1873-1907 - właśnie obchodziliśmy setną rocznicę jego śmierci) monotonnym głosem przedstawił bohatera dramatu – "Ubu Króla" – inaugurując narodziny abstrakcyjnego teatru. Szukał konfrontacji z widzem, ale damy, znając reputację Jarry'ego, obiecały sobie nie dać łatwo wyprowadzić się z równowagi. Wieczór przeszedł do legendy. Firmin Gémier (1869-1933) w roli tyrana Ubu pojawił się z wielkim brzuchem i z czymś na kształt melonika z wetkniętą na wierzch koroną. Pierwsze padające z jego ust słowo: "merdre" (po polsku: "grówno" albo "żuwno") to symboliczny moment narodzin nowoczesnego teatru. Zaczęła się kilkunastominutowa awantura, która od wrzasków oburzenia po dowcipne riposty ewoluowała w stronę rękoczynów. W sumie czarodziejskie słowo padło 33 razy. Atmosfera była tak gorąca, że obawiając się bijatyki, Gémier odtańczył szaleńczego giga, uspokajając publiczność i niemal demolując przy okazji scenę. Policja nie interweniowała, choć była do tego przygotowana. Przedstawienie przybrało charakter happeningu. Z teatru awantura przeniosła się do prasy, dając początek legendzie.
Skandal antyrealistyczny
Trudne do ustalenia po latach fakty inspirują wyobraźnie kolejnych pokoleń, obrastając w gęstwinę urojeń. Do dziś nie wiadomo dokładnie, co się wydarzyło w Teatre de l'Oeuvre. Borykamy się z rozbieżnymi wspomnieniami uczestników wydarzenia. Na pewno w rzeczywistości były to dwa wieczory - próby generalnej i spektaklu premierowego. Relacje obecnych mieszają się. Gdy Gémier rzucił swoim "grównem", podobno nic się nie stało. Rozległy się chichoty i zapanowała atmosfera radosnego wyczekiwania. Ponoć przez dwa pierwsze akty było niemal spokojnie. To możliwe. Publiczność wiedząc, kim jest Jarry, postanowiła się z nim skonfrontować. Nie było więc żadnej awantury? Owszem była!
Ubu przekręcił niewidzialny klucz, imitując dźwięk skrzypienia zawiasów i przekroczył nieistniejącą w rzeczywistości "żelazną" bramę, co było policzkiem wymierzonym widowni. André Antoine (1859-1948), twórca teatru naturalistycznego, szef paryskiego Théâtre-Libre, z okrzykiem "A tędy do wyjścia!" opuścił salę. Naprawdę zawrzało. Część publiczności, sądząc, że się z niej wyśmiewano, nawoływała do bojkotu autorów i przedstawienia. Najbardziej przerażeni byli jednak ci, którzy pojęli, że to nie żadna kpina, że na serio można zaproponować podobne rozwiązanie. Łatwiej było tolerować wygłupy niż estetykę abstrakcji.
Skandal ideologiczny
Minęły trzy dziesięciolecia - jest rok 1928. Paryż oswoił się już z awangardą. Pracownie artystów na Montparnassie są odwiedzane przez arystokratów. Swingujący jazz łączy sztukę i biznes w strugach szampana. Antonin Artaud (1896-1948), aktor, dramaturg i reżyser, chce czegoś więcej. Nie pragnie teatru-igraszki, lecz takiego, który sprawi, że widz będzie krzyczał, wytrącony z roli konsumenta scenicznego widowiska. Artaud snuł wizje łapanki w burdelu jako przykładu teatru idealnego: „Jesteśmy bardziej radykalni niż policja!”- deklarował z dumą. Pragnął wykrzyczeć głęboko odczuwany kryzys świata i kultury.
Teatr im. Alfreda Jarry'ego, którego współzałożycielem był Artaud, stał się dyżurnym dostarczycielem skandali. Wystawiono "Punkt przecięcia" Paula Claudela (1868-1955), bez zgody autora - obrażając go ponadto ze sceny. Najbardziej pamiętny okazał się wieczór 9 czerwca 1928 roku. Podczas "Gry snów" Augusta Strindberga (1849-1912) wywiązała się awantura. Surrealiści, gwizdami i okrzykami zaczęli zakłócać spektakl. Artaud wyskoczył na scenę z płomienną przemową: "Strindberg to buntownik, podobnie jak Jarry i ja. Gramy tę sztukę jako rzygnięcie na społeczeństwo!". Urażeni widzowie nawoływali do opuszczenia sali.
Przewidując kłopoty skandalista Artaud zawiadomił wcześniej komisariat o możliwej konieczności interwencji. Podobno podczas wrzawy osobiście wskazywał osoby do aresztowania. Trudno tego dowieść, bo, jak w przypadku premiery "Ubu Króla", istnieją sprzeczne relacje. Nie wiadomo nawet, czy na widowni znajdował się sam André Breton (1896-1966), przywódca i główny teoretyk nadrealizmu. Pamięć o tym wydarzeniu jednak latami elektryzowała wyobraźnię.
Tak się stało, że wybuchła awantura, ale nie taka, jakiej Artaud oczekiwał. Pragnąc sprowokować "towarzystwo", wywołał bunt surrealistów, z którymi był związany. Breton ostro przeciwstawiał zasady twórczości prawom ekonomii, korzystanie z publicznych pieniędzy uważał za niedopuszczalne, a tymczasem Artaud zwrócił się do Ambasady Szwedzkiej z prośba o dotacje. Bomba wybuchła, lecz nie tam, gdzie ją podłożono.
Skandal programowy
Od czasów dadaistów skandale planowano starannie. Znamienne, że publiczność przychodziła do teatru właśnie po to, aby stać się ich ofiarą. Widz został konsumentem nowego towaru. W słynnych "Dziennikach" pisarka Anaïs Nin (1903-1977) opisuje wydarzenia artystyczne, na które udawała się wystrojona z dreszczykiem emocji. Obecna była na pamiętnym wykładzie Artauda w latach 30. na Sorbonie, gdzie odgrywał w konwulsjach chorego na dżumę. Ofiarę okrutnego świata, który wyleczony mógł być poprzez teatr.
Do Teatru Okrucieństwa Artauda nawiązał po latach nowojorski Living Theater. Założyciele Judith Malina (1926) i Julian Beck (1925-1985) specjalizowali się w spektaklach tak niepokornych, że sama Nin wpadła w konsternację. Podążając za Artaudem Amerykanie pragnęli całkowicie zatrzeć różnice między życiem a sztuką. Kiedy władza eksmitowała aktorów z budynku (pod pretekstem niepłacenia rachunków za wynajem), rozpoczęła się pełna ekscesów europejska tułaczka zespołu. Słynny francuski aktor Jean Louis Barrault (1910-1994), ten jeden raz pożałował swych sympatii do awangardy. Pozwolił przenocować aktorom w szacownym Odeonie, który to goście z wdzięczności zdemolowali, urządzając w garderobie wychodek. Bunt przeciwko teatralnej tradycji przybrał namacalną formę.
W latach 60. Living Theatre był już legendą. Gdy podczas spektakli "Paradise Now" w 1968 roku w ramach zasady absolutnej wolności nawoływano do odbywania seksualnych aktów na scenie, publiczność początkowo była skonsternowana. Nakłaniana do współuczestnictwa umykała lub - bohatersko podejmowała wyzwanie. Ale nastawienie widowni ewoluowało. Jan Kott (1914-2001) wspominał, że jakkolwiek wcześniej aktorzy musieli długo namawiać, z czasem wtajemniczeni widzowie szybko wchodzili na scenę. Większość wyskakiwała ze spodni zanim przebrzmiało słynne zaproszenie.
Teatr nierealistyczny, jak abstrakcyjne malarstwo, szokował sposobem widzenia (ujęcia) rzeczywistości. Ważniejsze stało się oddanie nie "wyglądów", lecz istoty rzeczy. Z taką estetyką należało się oswoić. Aby zbulwersować, niegdyś wystarczyło zdemolować konwencję, przeobrazić formę. Spod tej formy wyłonił się obraz świata, który w XX wieku pogrążył się w chaosie i rozpadł na kawałki. Stępiona percepcja widza wymagała użycia nowych, mocniejszych środków. Nowy teatr miał uderzać bezpośrednio.
Living Theatre próbował przekroczyć granice teatralności. Jarry i Artaud również usiłowali zabić teatr teatrem, rozsadzając go od wewnątrz. Jednak gdzie indziej podkładano ogień. Widzowie czasem umykali, a czasami z półuśmiechem wkładali rękę w płomień.
Idea samoprzekraczającego się teatru jak tornado przemknęła przez światowe sceny. Jednak kiełkujący mit wypuszcza zwyrodniałe pędy. Twórca Teatru Laboratorium Jerzy Grotowski (1933-1999) wzdychał: "Kiedy widzimy te półfabrykaty, których twórcy powołują się na nazwisko Artauda, myślę, że jest to w istocie dzieło okrucieństwa: okrutne znieważenie nazwiska." To zjawisko nieuniknione w świecie kultury, gdzie wizje stają się powszechną własnością. Idea bywa niczym choroba, której zarazki przechodzą rozmaite mutacje. Czasem infekują, a czasem organizm się na nie uodparnia
poniedziałek, 11 lutego 2008
gondowicz o
Niedawno zmarły filozof francuski Gilles Deleuze uważał ją za zapowiedź idei Heideggera, dla artystów kryje się w niej pewna koncepcja sztuki nowoczesnej, na przykład konceptualizmu, ale równie dobrze jest to projekt inteligentnej zabawy. W rodzaju tej, jaką u nas uprawiali przed wojną Tuwim ze Słonimskim, tworząc pierwszy alfabetyczny spis cyfr od jednego do stu. Chodzi, krótko mówiąc, o taki sposób myślenia, który w każdej rzeczy wynajduje coś niespodziewanego. Zobaczyć na przykład, że kolejne sylaby słowa "in-dus-trie" oznaczają we wszystkich językach europejskich "raz-dwa-trzy" - to jest coś, co zawsze będzie odkryciem dla pewnej kategorii umysłów. I za to powinniśmy kochać Alfreda Jarry'ego, bo wielkim był w wolności swego umysłu. A on się tak samo zabierał do polityki, erotyzmu, sztuki, religii... Na szczęście trafił na tolerancyjne czasy.
jarry "demon nieoczekiwanych kombinacji". Powiedzmy, zaprasza gości, a jedynym daniem są dwa olbrzymie, półkoliste budynie czekoladowe i Jarry z kamienną miną wyjaśnia, że uformował je w odlewie biustu pewnej Murzynki, która być może też zaraz przyjdzie. Albo znów widzi ktoś w knajpie, jak Jarry do kieliszka zielonego absyntu wkrapla zamiast wody anilinowy atrament z wiecznego pióra. To, co pisał, jest równie nieprzewidywalne i stanowi naładowany po brzegi akumulator groteski.
jarry "demon nieoczekiwanych kombinacji". Powiedzmy, zaprasza gości, a jedynym daniem są dwa olbrzymie, półkoliste budynie czekoladowe i Jarry z kamienną miną wyjaśnia, że uformował je w odlewie biustu pewnej Murzynki, która być może też zaraz przyjdzie. Albo znów widzi ktoś w knajpie, jak Jarry do kieliszka zielonego absyntu wkrapla zamiast wody anilinowy atrament z wiecznego pióra. To, co pisał, jest równie nieprzewidywalne i stanowi naładowany po brzegi akumulator groteski.
manifest patafizyki

zainteresowanym wyjaśniam, że to francuski odpowiednik mniemanologii stosowanej.Ale Jarry był pierwszy
1.Patafizyka znajduje się poza obszarem metafizyki; innymi słowy: dziedzina' Patafizyki znajduje się równie daleko od metafizyki, jak metafizyka od fizyki - w dowolnie obranym kierunku.
2. Patafizyka jest nauką o tym, co pojedyncze, o prawach, które rządzą wyjątkami.
3.Patafizyka jest nauką, której rozstrzygnięcia są rozstrzygnięciami wyobraźni.
4. Dla Patafizyki wszystkie rzeczy są równoważne.
5. Patafizyka jest, pod względem postawy, niezwruszona.
6. Wszystko jest patafizyczne, a przecież tylko nieliczni uprawiają Patafizykę świadomie.
7. Poza Patafizyką nie ma nic, Patafizyka jest ostatnim szańcem.
art 'patafizyka
Po roku 1960 ’patafizyka używana była jako konceptualna podstawa w różnych gatunkach sztuki, zwłaszcza pop-arcie i kulturze popularnej. Prawdopodobnie najbardziej znaną wzmianką dotyczącą ’patafizyki pozostaje
piosenka Beatlesów Maxwell`s Silver Hammer z fragmentem Joan was quizzical, studied pataphysical / Science in the home, wydana w 1969 na płycie Abbey Road.
Współczesne prace związane z tradycją ’patafizyczną kładą zwykle nacisk na proces twórczy, w którym przypadek i arbitralne wybory grają kluczową rolę.
Wzorem są m.in.
prace Marcela Duchampa
i Johna Cage'a.
ubuweb
http://www.ubu.com/
piosenka Beatlesów Maxwell`s Silver Hammer z fragmentem Joan was quizzical, studied pataphysical / Science in the home, wydana w 1969 na płycie Abbey Road.
Współczesne prace związane z tradycją ’patafizyczną kładą zwykle nacisk na proces twórczy, w którym przypadek i arbitralne wybory grają kluczową rolę.
Wzorem są m.in.
prace Marcela Duchampa
i Johna Cage'a.
ubuweb
http://www.ubu.com/
Kolegium ’Patafizyki
Kolegium ’Patafizyki
Collège de ’Pataphysique to powstała 11 maja 1948 w Paryżu grupa artystów i pisarzy zainteresowanych filozofią ’patafizyki i prowadzących badania inspirowane ideą Jarry'ego. Mottem kolegium stały się słowa eadem mutata resurgo, co znaczy "pozostaję tym samym, choć się zmieniłem".
Przewodniczącym został Jego Magnificencja baron Jean Mollet. Do Kolegium należeli między innymi Noël Arnaud (Regent ’Patafizyki Ogólnej, Kliniki Retorykonozy, Wielki Obrońca Orderu Wielkiej Kałdulii), Luc Étienne, znany też jako Luc Etienne Périn (Regent), Latis (Osobisty Główny Sekretarz Barona Wicekuratora), François Le Lionnais (Regent), Jean Lescure (Regent Anabatmologii), Raymond Queneau (Transcendentny Satrapa) i Umberto Eco (także Transcendentny Satrapa). Wielu z nich związanych było także z grupą OuLiPo. W 1975 Kolegium w ramach eksperymentu podjęło decyzję o utajnieniu swej działalności do roku 2000. Dziś ma ponad 1000 płacących regularne składki członków, głównie artystów.
Publikacje Kolegium to Cahiers du Collège de 'Pataphysique oraz Dossiers du Collège de 'Pataphysique.
Francuscy autorzy tacy jak Eugene Ionesco, Jean Genet, Boris Vian, Jean Ferry czy hiszpański rzeźbiarz Joan Miró określali siebie kontynuatorami ’patafizycznej tradycji.
Jean Baudrillard, filozof postmodernistyczny, często nazywany jest ’patafizykiem, zresztą sam uważał się za 'patafizyka przez większą część życia. Pablo Lopez, pisarz amerykański, rozwinął tę naukę przez stworzenie nowego pojęcia zwanego pataforą.
Collège de ’Pataphysique to powstała 11 maja 1948 w Paryżu grupa artystów i pisarzy zainteresowanych filozofią ’patafizyki i prowadzących badania inspirowane ideą Jarry'ego. Mottem kolegium stały się słowa eadem mutata resurgo, co znaczy "pozostaję tym samym, choć się zmieniłem".
Przewodniczącym został Jego Magnificencja baron Jean Mollet. Do Kolegium należeli między innymi Noël Arnaud (Regent ’Patafizyki Ogólnej, Kliniki Retorykonozy, Wielki Obrońca Orderu Wielkiej Kałdulii), Luc Étienne, znany też jako Luc Etienne Périn (Regent), Latis (Osobisty Główny Sekretarz Barona Wicekuratora), François Le Lionnais (Regent), Jean Lescure (Regent Anabatmologii), Raymond Queneau (Transcendentny Satrapa) i Umberto Eco (także Transcendentny Satrapa). Wielu z nich związanych było także z grupą OuLiPo. W 1975 Kolegium w ramach eksperymentu podjęło decyzję o utajnieniu swej działalności do roku 2000. Dziś ma ponad 1000 płacących regularne składki członków, głównie artystów.
Publikacje Kolegium to Cahiers du Collège de 'Pataphysique oraz Dossiers du Collège de 'Pataphysique.
Francuscy autorzy tacy jak Eugene Ionesco, Jean Genet, Boris Vian, Jean Ferry czy hiszpański rzeźbiarz Joan Miró określali siebie kontynuatorami ’patafizycznej tradycji.
Jean Baudrillard, filozof postmodernistyczny, często nazywany jest ’patafizykiem, zresztą sam uważał się za 'patafizyka przez większą część życia. Pablo Lopez, pisarz amerykański, rozwinął tę naukę przez stworzenie nowego pojęcia zwanego pataforą.
czym się to je?
Patafizyka (fr. la ’Pataphysique) – pseudonauka wymyślona przez francuskiego pisarza Alfreda Jarry służąca wykpiwaniu naukowego sposobu myślenia i uczonych rozpraw.
Historia [edytuj]
Termin "’patafizyka" (gr. epi meta ta phusika) po raz pierwszy pojawił się w artykule Alfreda Jarry Guignol zamieszczonym w L'Echo de Paris littéraire illustré z 28 kwietnia 1893.
W Czynach i myślach doktora Faustrolla, patafizyka, gdzie znajduje się kluczowy dla nauki rozdział pt. Elementy patafizyki, Jarry pisze, iż "’Patafizyka stanowi teorię urojonych rozwiązań przypisujących symbolicznie zarysom rzeczy, za sprawą tychże, wartości potencjalne" (tłum. Jan Gondowicz).
Raymond Queneau twierdził, że ’patafizyka opiera się na "prawdzie sprzeczności i wyjątków". ’Patafizyka używa metod i języka nowoczesnej nauki, dążąc do ośmieszenia jej przez absurdalne użycie.
Jarry umieszcza apostrof w pisowni nazwy, "by uniknąć taniego kalamburu" (we francuskim patte a physique, czyli łapofizyka, co za Janem Gondowiczem na język polski przekłada się jako łopatafizyka).
Historia [edytuj]
Termin "’patafizyka" (gr. epi meta ta phusika) po raz pierwszy pojawił się w artykule Alfreda Jarry Guignol zamieszczonym w L'Echo de Paris littéraire illustré z 28 kwietnia 1893.
W Czynach i myślach doktora Faustrolla, patafizyka, gdzie znajduje się kluczowy dla nauki rozdział pt. Elementy patafizyki, Jarry pisze, iż "’Patafizyka stanowi teorię urojonych rozwiązań przypisujących symbolicznie zarysom rzeczy, za sprawą tychże, wartości potencjalne" (tłum. Jan Gondowicz).
Raymond Queneau twierdził, że ’patafizyka opiera się na "prawdzie sprzeczności i wyjątków". ’Patafizyka używa metod i języka nowoczesnej nauki, dążąc do ośmieszenia jej przez absurdalne użycie.
Jarry umieszcza apostrof w pisowni nazwy, "by uniknąć taniego kalamburu" (we francuskim patte a physique, czyli łapofizyka, co za Janem Gondowiczem na język polski przekłada się jako łopatafizyka).
Subskrybuj:
Posty (Atom)
